naar het virtuele sjoelplein  
                     
mal a O mal c

 

 

BAFLO, 1727

Benjamin Hertog (van Zanten)

oooooooooooooooooooooooo     oooooo
. voormalige woning v/d joodse
. familie benninga te eenrum
 
eenrum
    thema: godsdienstvrijheid ..  
   

Indeling

 
    Introductie Baflo 1727 > klik

§1. Godsdienstvrijheid in Nederland
> klik

§2. Joden in Noord-Groningen
> klik

§3. 'A Paradise Lost'
> klik
 
       
   

§ 3. 'A Paradise Lost'

 
.
.
appingedam
.
.
.
.
farmsum
  In het jaar 1563 krijgt een in 1499 in Praag geboren Joodse man, Joest Musken genaamd, toestemming van het stadsbestuur om samen met zijn vrouw Rachel in Appingedam te gaan wonen en daar een bank van lening te houden. Hij is de eerste Joodse inwoner die voorkomt in de bevolkingsregisters van de provincie Groningen. In Appingedam komt ook al vroeg een kleine Joodse gemeenschap tot ontwikkeling en de eerste Joodse begraafplaats in de provincie Groningen bevindt zich dan ook in het naburige Farmsum, dat even ten zuiden van Delfzijl aan de Eems ligt.
m
 
.
. baflo
  In de regio Noordwest Groningen wordt in het jaar 1727 voor het eerst melding gemaakt van een Joodse familie. Het gemeentearchief van Baflo vermeldt namelijk het vermoedelijke geboortejaar van ene Benjamin Hertog. Het betreft zeer waarschijnlijk het jaar 1727 maar helemaal zeker is dat niet. Later krijgt deze familie de achternaam 'Van Zanten'. Waar de ouders van Benjamin Hertog vandaan komen staat niet vermeld. Wel is bekend dat Benjamin Hertog trouwt met Roosje Salomons en dat zij rond 1747 hun eerste kind krijgen. Het is een jongetje dat Hartog Benjamins heet. Mogelijk woont het jonge gezin op dat moment niet in Baflo, maar vier jaar later, rond 1751, wordt in Baflo in ieder geval wel hun tweede kind geboren. Dit is een meisje met de naam Leentje Benjamins. Daarna volgens er nog vier kinderen, Salomon, Heiman, Judith en Anna.
m
 
. leesaanwijzing   Om een lijn van het verleden naar het heden te kunnen trekken, volgen we hieronder een aantal opeenvolgende generaties. Aansluitend volgt een schematisch overzicht.
mm
 

.
.
.
.

. winsum-obergum

.
.
.
.
delfzijl
. eenrum

  m. De oudste zoon van het echtpaar Benjamin Hertog-Roosje Salomons, Hartog Benjamins van Zanten, trouwt met Anna Hartogs. Hartog Benjamins van Zanten volgt zijn vader op als slager in Baflo, waar hij in 1819 overlijdt.
m. De oudste dochter van het echtpaar Benjamin Hertog-Roosje Salomons, Leentje Benjamins van Zanten, trouwt met slager Izaäk Marcus Berg uit Winsum-Obergum. Dit echtpaar krijgt twee zonen en twee dochters. In 1825 sterft Leentje te Winsum.
m. Van de overige vier kinderen van het echtpaar Benjamin Hertog-Roosje Salomons is bekend dat zoon Heiman Benjamins van Zanten trouwt met Gole Comprechts van der Zijl en in 1800 vertrekt naar Delfzijl. Zijn jongste zuster Anna Benjamins van Zanten trouwt met slager Simon Noachs Benninga. Dit echtpaar gaat in Eenrum wonen en onder hun nakomelingen bevindt zich één gezin dat tijdig weet te vluchten voor de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na de bevrijding keren zij korte tijd terug naar het familiehuis in Eenrum aan de Molenstraat op nummer 8 en wonen daar tot na de geboorte van hun tweede kind, Simon Zadok Benninga in 1947.
m
 
.
.
vermoord
  Als in 1940 de Tweede Wereldoorlog begint en ons land door Duitsland wordt bezet, worden de Joden bruut vervolgd, weggevoerd en vermoord. Daardoor komt er in slechts enkele jaren op afschuwelijke wijze een einde aan het Joodse leven in de Ommelanden van Groningen. Vanaf de jaren negentig van de vorige eeuw wordt er veel ondernomen om het regionale Joodse erfgoed te bewaren, opdat we ons het drama van de Holocaust en het onrecht dat de Joodse mensen is aangedaan zullen blijven herinneren.
m
 

.

. vier benninga's
.
.
.
.
.

. nederlands indië
.
.
leens
..
amerika
.
.
thuis in israël

  Onder de nazaten van Anna Benjamins van Zanten uit Baflo en haar man Simon Noachs Benninga uit Eenrum overleven drie nakomelingen de Tweede Wereldoorlog. Het betreft opa Simon, vader Noach en dochter Aleida Channa Benninga. Ook de vrouw van Noach, moeder Helena Benninga-Frank, overleeft het drama. Noach is chemicus en promoveert voor de oorlog aan de universiteit van Groningen. In 1939 wordt zijn dochter Aleida Channa geboren. Noach, Helena en Aleida vluchten via Engeland en keren na de Tweede Wereldoorlog terug naar Nederland, na een barre zwerftocht over de wereld en verblijf in een interneringskamp in Nederlands Indië. In Eenrum hervinden ze opa Simon Benninga die gedurende de oorlog ondergedoken was op de boerderij van de familie Bergacker in Leens. Terug in Nederland blijkt pas beetje bij beetje dat de meeste familieleden en Joodse vrienden in de oorlog zijn vermoord. Het gemis is groot en in 1954 emigreren ze naar Asheville (North Carolina, USA), waar Noach na een werkzaam leven in 1993 overlijdt. Daarna vestigt Helena zich in navolging van haar kinderen en kleinkinderen in hun nieuwe thuisland, Israël.
m
 
    .
Benjamin Hertog (van Zanten) wordt in 1727 in Baflo geboren. Hij wordt slager
in Baflo en trouwt met Roosje Salomons. Het echtpaar krijgt zes kinderen.
Benjamin overlijdt in 1774.

. Hun oudste zoon, Hartog Benjamins van Zanten, wordt ook slager in Baflo. .
. Hij sterft kinderloos in 1819. .


2. Leentje Benjamins
van Berg-van Zanten

Baflo 1751, † Winsum 1825


4. Heiman Benjamins
van Zanten

Baflo 1761, † Farmsum 1832

6. Anna Benjamins
Benninga-van Zanten

Baflo ?, † Eenrum 1793


. Leentje en haar man Izaäk .
. Marcus van Berg wonen vanaf .
. 1774 in Obergum en krijgen .
. vier kinderen, zie: tegel 1774 .


. Heiman en zijn vrouw Gole .
. Comprecht van der Zijl wonen .
. vanaf 1800 in Delfzijl en krijgen .
. vier kinderen. ..

. Anna en haar man Simon .
. Noachs Benninga krijgen te .
.Eenrum vier kinderen, waaronder..
. Jacob Simons Benninga .
. (Eenrum v.1786, † Eenrum 1859)..
.
Nog twee generaties wonen de .
. Benninga's in Eenrum. Dan volgt .
. de Tweede Wereldoorlog, waarna .
. alles abrupt verandert .

Simon Benninga
Eenrum 1816, † Eenrum 1855

Noach Benninga
Pieterburen 1844, † Eenrum 1916

Simon Benninga
Eenrum 1886, † Amsterdam 1959

Noach Benninga
Eenrum 1909, † Asheville (USA) 1993

Simon Zadok Benninga
Eenrum 1947 (woont in Israël)

Noach Reuven Benninga
1978 (woont in Israël)
.
.
 
       
    Het levensverhaal van Noach Benninga is in 1997 in boekvorm verschenen onder de titel 'Oorlogsherinneringen' en in 2008 verschijnt ook het boek van Noachs vrouw Helena Benninga-Frank en kleinzoon Noach Reuven Benninga. Dit boek is Engelstalig en heeft als titel 'My Story'. Het is te vinden in het kenniscentrum van het Joods Historisch Museum te Amsterdam, maar ook te downloaden via internet.
m
 
.
.
.
.
.
expositie sara tromp-frank
.
.
.
verloren paradijs
.
.
schoolvriendinnetjes
  Ondanks het diepe leed dat de Holocaust heeft gebracht keken Noach en Helena positief terug op de vooroorlogse jaren in Groningen, waar zij zich in vrijheid hebben kunnen ontwikkelen. Hun oudste dochter Aleida Channa haalde in de zomer van 2010 tijdens haar toespraak in de synagoge van Groningen hieraan herinneringen op. Daar was een expositie ingericht rond het werk van schilderes Sara Tromp-Frank, de tante van Aleida Channa en zuster van haar moeder Helena Benninga-Frank. Aleida vertelt daar hoe haar ouders tegenover hun kinderen het voorloorlogse leven op het Groningerland altijd omschreven als 'A paradise lost', een verloren paradijs. Aleida Channa zelf hield aan haar korte naoorlogse schoolperiode in Eenrum een trouwe schoolvriendin over: de boerendochter Magda Bolt. Ze spreken elkaar nog regelmatig; bellen, mailen en zoeken elkaar over en weer op als de gelegenheid zich voordoet.
m
 
       
   

.

m
mm
m

.
Sara Tromp-Frank schilderde de joodse bruiloft van haar zuster

Helena Frank uit Groningen en zwager Noach Benninga uit Eenrum,

die in september 1937 plaats vond in de synagoge van Groningen.

In de zomer van 2010 maakte het schilderij deel uit van de
expositie 'Terug in Groninegn' in de Groninger synagoge.

.

 
       
   

Even terug in de tijd

 
.
.
.
openluchtmuseum warffum
  Een van de plaatsen waar de herinnering aan het vooroorlogse Jodendom in de Ommelanden bewaard wordt, is te vinden in Openluchtmuseum Het Hoogeland in Warffum. Daar staat 'Huis Markus', een klein 19e eeuws huisje aan de Oosterstraat 25, waar de familie Markus in 1832 gaat wonen. De familie richt het in als een eenvoudige Joodse slagerij. Zoals Huis Markus in het openluchtmuseum er uit ziet, zo ongeveer mogen we ons ook voorstellen dat de vele andere Joodse slagerijen op het Groninger platteland er uit hebben gezien. Zoals de slagerijen van de families Van Zanten in Baflo, Van Berg in Winsum-Obergum, Benninga in Eenrum en vele andere.  
       
    Introductie Baflo 1727 > klik

§1. Godsdienstvrijheid in Nederland
> klik

§2. Joden in Noord-Groningen
> klik

§3. 'A Paradise Lost'
> klik
x
Interview met Hans Hamburger


naar het virtuele sjoelplein

 
       

 

                                                                   
  1727
|
  1774
|
1797
|
1808
|
1820
|
1834
|
1867
|
1879
|
  1913
|
1933
|
  1942
|
1993
|
2011
|
                                 
m

O
boom






O
vitrine






O
museum






O
oordelen






O
sophia






O
archief